College tegen het idee van ‘gebruiker betaalt’

donderdag 5 november 2009

Op verzoek van D66 heeft het college onderzoek gedaan naar invoering van het ‘smal waterspoor’.  De bedoeling van de notitie was om voor- en nadelen eens goed op een rij te zetten. Bij het smal waterspoor is de rioolheffing is gekoppeld aan de rekening van het drinkwatergebruik. Naar mening van D66 is dit onderzoek onvolledig gedaan en zijn de gebruikte argumenten om tegen de invoering van een smal waterspoor te pleiten zwak.

Een belangrijk argument van het college is dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. D66 is hier niet tegen, maar het huidige systeem via WOZ heeft echter een flink aantal ongewilde bijeffecten bij juist die zwakke schouders:

• Een en twee persoon huishoudens draaien op voor het extra watergebruik van gezinnen. Dit terwijl bijvoorbeeld veel ouderen het toch al niet zo breed hebben.
  
• Bij bedrijven die naar verhouding veel investering in gebouwen hebben maar vrijwel geen water gebruiken, is de belasting een onevenredige en onredelijke last. 
• Aangegeven wordt dat een groot gezin met een laag inkomen meer gaat betalen. Dit nadelige effect zal maar gedeeltelijk waar zijn, aangezien grote gezinnen meestal ook in grotere huizen wonen (met evenredig hogere WOZ).
  

 
Omslag via de WOZ is dus eigenlijk helemaal niet zo sociaal als het college van PvdA, CDA en GroenLinks beweert.
 
Burgers kijken ook anders aan tegen de gedachte dat verrekening per gebruik a-sociaal zou zijn. Uit beleidsonderzoek van de 2e kamer van 2005[1] blijkt dat de koppeling van de kosten aan het daadwerkelijk gebruik door burgers positief ontvangen wordt. Het zou eerlijker zijn. En bovendien wordt zo aangesloten bij de milieudoelstelling «de vervuiler betaalt», wat als positief wordt gezien. Een mogelijke lastenverschuiving wordt als reëel gezien, ook door gezinnen met kinderen.
 
Tevens wordt als nadeel meerdere malen genoemd dat invoering een bepaalde periode in beslag neemt. Deze open deur kan echt geen argument zijn. Elke verandering van systeem kost een bepaalde periode voor invoering.
 
Interessant is te zien hoe uit het onderzoek van de gemeente blijkt hoe gemeenten omgaan met verrekening van de rioolheffing. 4% gebruikt WOZ waarde, voor 12% van de gemeente is watergebruik maatstaf. Een vast bedrag heeft de voorkeur. De meeste gemeenten keuren verrekening via WOZ dus af. Daarbij moet volgens D66 aangemerkt worden dat in 2001 pas 3 gemeenten gebruik maakten van smal waterspoor en dat 8 jaar later een percentage van 12% dus aanzienlijk is.
 
Belangrijk argument van het college is dat invoering van het smalle waterspoor weinig invloed heeft op het watergebruik. Dit is juist voor particulieren. Hoewel ook hiervoor de rioolheffing de komende jaren aanzienlijk stijgt en besparing dus meer gaat opleveren. Voor bedrijven kunnen de verschillen van de twee verrekensystemen echter duizenden euro’s per jaar zijn. Veelgebruikers in het bedrijfsleven (maar nog niet zo groot dat ze zelf het water reinigen) zullen dan wel degelijk een flinke prikkel krijgen zuinig om te springen met water.
 
Voor D66 is het duidelijk: het college heeft er gewoon geen zin in, maar het college moet zich niet gaan verschuilen achter zogenaamde sociale argumenten. D66 zal daarom gezamenlijk met de VVD een motie indienen. In die motie zal de deur naar het smalle waterspoor iets verder open gezet worden.